Читать книгу "Лябёдка Іваноўскіх. Дакументальная аповесць"

Метрыкі смерці прадстаўнікоў роду Вацлава Іваноўскага

XXIV. 1870 год, дня 31 сакавіка. Метрыка смерці Разаліі з Байкоўскіх сужонкі Томаша Іваноўскага

№70. 1870 года месяца марта 31 дня на Руде въ фольварку Юзефово [43] скончалась Дворянка съ Байковскіхъ Ивановская отъ старости, была причащена святыхъ Тайнъ. Оставшегося вдовцомъ Фомы Ивановского жена, жившая отъ роду 79 летъ, прихожанки Здзенцёлского костела. Оставила сына Станислава и дочь Екатерину. Тело ея преподобный ксендзъ Иоанъ Земенский настоятельоного костела и. д. Слонимского декана сего года и месяца апреля 2 дня на публичномъ приходскомъ кладбище похоронил.

НГАБ у Гродне, ф. 1803, воп. 2, ад. зах. 5, арк. 132 ад.

XXV. 1874 год, дня 16 ліпеня. Метрыка смерці Томаша сына Юзафа-Вінцэнта– Ферарыя Іваноўскага

№72. 1874 года месяца июля 16 дня въ фольварке Юзефове скончался Фома Осиповъ Ивановский от старости, былъ причащенъ Св. Таинъ. Вдовъ, имевший от роду 78 летъ, прихожанин Здзенцёлского костела. Оставилъ сына Станислава и дочь Катерину. Тело его преподобный ксендзъ Иосифат Пржестыцкий настоятель третьяго дня на приходскомъ кладбище похоронилъ.

НГАБ у Гродне, ф. 1803, воп. 2, ад. зах. 9, арк. 203.

XXVI. 1899 год, дня 18 лістапад. Метрыка смерці Кацярыны з Іваноўских Лункевіч, дачкі Томаша

№155. 18 ноября 1899 г. в фольварке Юзефово скончалась Екатерина Фомовна из Ивановских Лункевичовая от воспаления кишек была приобщена св. таин. Дворянка вдова, имевшая от роду 75 лет, прихожанка Дятловского костела, оставила сыновей Поликарпа, Людвика, Степана, Антона, Ивана и Владислава. Тело ее настоятель Юстин Патранис 20 дня на Дятловском р.-к. приходском кладбище похоронилъ.

НГАБ у Гродне, ф. 1807, воп. 3, ад. зах. 4, арк. 51 адв.

XXVII. Метрыка смерці Станіслава сына Томаша Іваноўскага

Тысяча девятисотаго года февраля 24 дня в имении Лебёдке умер дворянин Станиславъ Томашевъ Ивановский от старости, былъ причащенъ Св. Тайнами. Оставшейся вдовою Станиславы урожденной Губаревичевой муж имевший от роду 84 года, прихожанин Василишскаго костела. Оставилъ сына Леонарда. Тело его 29 февраля сего года на Василишском приходскомъ кладбище кс. Ф. Соколовский настоятель оного костела похоронилъ.

НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 3, ад. зах. 9.

XXVIII. Метрыка смерці Леанарда сына Станіслава Іваноўскага

Roku P. Tysiąc dziewięćset dziewiętnastego miesiąca października dnia piętnastego zmarł w majątku Lebiodce par. Wasiliskiej Leonard Jwanowski z zapalenia nerek, mając 74 lat życia, opatrzony SS. Sakramentami. Stanisława Jwanowskiego syn. Zostawił żonę: Jadwigę z Rajhelow i dzieci: Jerzego, Wacława, Tadeusza, Stanisława i Helenę. Zwłoki jego dnia 18 października 1919 r. pogrzebione stały w Lebiodce przez ks. Hipolita.

НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 3, ад. зах. 30.

XXIX. Некралог Леанарда сына Станіслава Іваноўскага

LEONARD IWANOWSKI, wychowanieć Wileńskiego Instytutu Szlacheckiego, oficer francuzskiej legji honorowej, inżenier technolog, radca tajny, były prezes Warszawskiego Towarzystwa Ogrodniczego, Kurator szkoły rolniczej w Sobieszynie, obywatel honorowy miasta Lidy [44], zmarł dnia 15 października 1919 r. w majątku rodzinnym Lebiodce. Pochowany tamże na cmentarzu rodzinnym.

XXX. Некралог Вацлава сына Леанарда Іваноўскага.

З глыбокім сумам паведамляем увесь беларускі народ, што 7-го сьнежня, каля 5-е гадзіны папаўдні, загінуў ад рукі подлых ворагаў беларускага народу адзін з найстарэйшых нашых змагароў за Бацькаўшчыну

Старшыня Беларускае Рады Даверу,

Старшыня Беларускага Навуковага Таварыства,

Старшыня гораду Менску

Прафесар д-р інжынэр ВАЦЛАЎ ІВАНОЎСКІ

Беларускі народ з пашанаю схіляе галаву над ягонай дамавінаю

У барацьбе супроць бальшавізму загінуў ад злачыннага замаху Старшыня гораду Менску Прафэсар д-р інжынэр ВАЦЛАЎ ІВАНОЎСКІ.

Беларусь траціць у ім фанатычнага Змагара супроць бальшавізму. Гэтае змаганьне і пачатае ім культурнае адраджэньне Беларускага Народу будзе трываць і па Яго сьмерці надалей.

Гарадзкі Камісар БЭКЭР. Менск, 8 сьнежня 1943 г.

Беларуская газэта, 11 сьнежня 1943 г., №95 (213), с. 4.

[1] Іваноўскі Анджэй, Семянчук Генадзь. Матэрыялы да радаводу праф. Вацлава Іваноўскага // Гадавік Цэнтра Беларускіх Студыяў. 2020. №6. С.191—221.

[2] J. Turonek, Wacław Iwanowski i odrodzenie Białorusi, Warszawa 1992; беларускі пераклад: Юры Туронак, Вацлаў Іваноўскі і адраджэньне Беларусі, [у: ] Юры Туронек, Мадэрная гісторыя Беларусі, Вільня 2008, с. 140—256.

[3] В. С. Макарэвіч, Разбор шляхты ў беларускіх губернях Расійскай імперыі (канец XVIII—XIX ст.), Мінск 2018.

[4] Российский государственный исторический архив (далей – РГИА), ф. 1343, оп. 22, д. 2655, О дворянстве Ивановских: слушано 7 сентября 1845; 13 августа 1847; 1 декабря 1848; 8 марта 1854; 23 мая 1860 годов.

[5] T. Ivanauskas, Aš apsisprendžiu, Vilnjus 2010, p. 98—99.

[6] J. Turonek, Wacław Iwanowski i odrodzenie Białorusi, s. 12—14; Ю. Туронак, Вацлаў Іваноўскі і адраджэньне Беларусі, с. 146—148.

[7] РГИА, ф. 1343, оп. 22, д. 2655, л. 5—6 об.

[8] Lietuvos valstybės istorios archyvas (далей – LVIA), f. 708, ap. 2, b. 1.

[9] LVIA, f. 391, ap. 4, b. 1088, p. 123—124.

[10] РГИА, ф. 1343, оп. 22, д. 2655, л. 7—10 об.

[11] Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі (далей – НГАБ), ф. 1730, воп. 1, ад. зах. 6, арк.1015—1015 ад.

[12] НГАБ, ф. 1730, воп. 1, ад. зах. 25, арк.1079—1079 ад.

[13] НГАБ, ф. 1730, воп. 1, ад. зах. 46, арк.108—108 ад.

[14] НГАБ, ф. 1730, воп. 1, ад. зах. 56, арк.1108—1108 ад.

[15] Выказваем шчырую падзяку навуковаму супрацоўніку НГАБ магістру Яўгену Глінскаму за кваліфікаваную экспертызу часткі дакументаў, якія адносяцца да радаводу Вацлава Іваноўскага.

[16] Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі ў Гродне, ф. 96, воп. 1, ад. зах. 546. Об утверждении инвентарного описания им. Руды или Буды, Слонимского уезда, помещика Лункевича Фомы; начато 7.11.1845 – окончено 30.03. 1848 – на 26 листах; ф. 1, воп. 11, ад. зах. 750. По прошению помещика Фомы ивановского о увольнении его от должности надзирателя состоящих в ведении Слонимской дворянской опеки участков Яворских лесов; начато 11.11.1839 – окончено 21.11. 1839 – на 3 листах.

[17] Вярцёлкі – не існуючая шляхецкая асада ў Жалудокскай парафіі (Беларусь).

[18] Пераклад з лаціны на рускую мову гл.: РГИА, ф. 1343, оп. 22, д. 2655, л. 19.

[19] Янаў Падляскі (Janów Podlaski) – паселішча ў Бяльскім павеце Люблінскага ваяводства (Польшча), цэнтр гміны.

[20] Пераклад з польскай на рускую мову гл.: РГИА, ф. 1343, оп. 22, д. 2655, л. 51.

[21] Двор Чурлёны (dwór Czurlieny) – мясцоваць не лакалізавана, размяшчаўся ў ХІХ ст. ў Шеметоўскай парафіі Свірскага дэканату; сёння Шэметаўская парафія Будслаўскага дэканату.

[22] Пераклад з польскай на рускую мову гл.: РГИА, ф. 1343, оп. 22, д. 2655, л. 25.

[23] Стадольнікі (Stodolniki) – сёння вёска, Кальчунскі сельсавет Ашмянскага раёна (Беларусь).

[24] Мачулы (Moczyły) – сёння хутар у Рытанскім сельсавеце Астравецкага раёна (Беларусь).

[25] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 1, ад. зах. 1, арк. 131ад.-132).

[26] Касцёл Св. Яна Хрысціцеля ў аграгарадку Васілішкі Шчучынскага раёна (Беларусь).

[27] Маёнтак/фольварок Лебёдка – сядзібна– паркавы комплекс роду Іваноўскіх, сёння ў вёсцы Галавічполе, Васілішкаўскага сельсавету, Шчучынскага раёна (Беларусь).

[28] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 1, ад. зах. 1, арк. 171 ад.-172).

[29] Існуе другі варыянт метрыкі, у якім пададзена два імя «Іосіфа-Францішка» (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 1, ад. зах. 2, с. 130ад.-131.

[30] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 2, ад. зах. 2, арк. 151ад.-152).

[31] Краснае (Красное) – паселішча ў Навахапёрскім уездзе Варонежскай губерніі; сёння сяло Краснае ў Навахапёрскім раёне Варонежскай вобласці (Расія).

[32] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 2, ад. зах. 2, арк. 13об-14).

[33] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 2, ад. зах.2, арк. 174ад-175.

[34] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 1, ад. зах. 7, арк. 101).

[35] Існуе другі варыянт метрыкі, у якім месца пражывання нявесты пададзена «из имения Лебедка Козлов» (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 1, ад. зах. 8, арк. 81ад.).

[36] Існуе другі варыянт метрыкі (НГАБ у Гродне, ф. 263, воп. 2, ад. зах. 3, арк. 188).

[37] Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзвы Марыі ў г. Дзятлава Гродзенскай вобласці (Беларусь).

[38] Касцёл Св. Станіслава і Пакутніка ў вёсцы Ляцк Шчучынскага раёна (Беларусь).

[39] Катліны (Kotliny) – вёска ў гміне Бройцы, павет Лодзь Усходняя, ваяводства Лодзьскае (Польшча).

[40] Куравіцы (Kurowice) – вёска ў гміне Бройцы, павет Лодзь Усходняя, ваяводства Лодзьскае (Польшча).

[41] Шаўляй (Šiauliai) – горад у паўночнай Літве; сабор Св. Пятра і Паўла.

[42] Рэтава (Rietavas) – горад у заходняй Літве; касцёл Св. Арханёла Міхаіла.

[43] Фальварак Юзафова – не існуючае паселішча, былая частка маёнтка Руда Яворская ў Дзятлаўскім раёне (Беларусь). Названае ў традыцыі рода Іваноўскіх у гонар Юзафа-Вінцента-Ферарыя Іваноўскага.

[44] Ліда – раённы цэнтр Гродзенскай вобласці (Беларусь).