Текст книги "Дил меҳроби"

«Мен гардунга боқдим, илоҳа умид…»

 
Мен гардунга боқдим, илоҳа умид,
Ундан ҳур садолар қайтди бағримга.
Мастона севгингни севиб куйладим,
Топдимми бир малҳам ошиқ дардимга.
Нурли оғушингга кўмилдим, ахир
Фазода руҳимни йиғлатди фироқ.
Сендан қайтар йўлнинг манзили йўқдир,
Сенга борар йўлнинг охири – тупроқ.
Ойни эслаб чиққан тун – ошёнида,
Яралар хиёнат – энг сўнгги жабр.
Юрагимда ҳали ўчмаган чўғ бор,
Ҳали совумаган сен қучган қабр.
 

«Кўк, мовий, яшил…»

 
Кўк, мовий, яшил…
Шуълаларда чақнайди ранглар.
Тиниқлашган реза-реза кун,
Зирқираган тинсиз товушлар.
 
 
Тўлғанади яшил ҳовузда,
Мовийликка солинган арқон.
Силкир юлдуз жилваларини,
Яғринлари кенг, нилий осмон.
Дилга кўчган сув сасларида,
Тўлқин урар ой – оппоқ хаёл.
Оқиб кирар тун чодирига –
Уфқларни кўтарган шамол.
 
 
Кўк, мовий, яшил…
Имиллайди гул сониялар.
Бўзарган қалб изида чангир,
Турфа рангли пиллапоялар.
 

«Йиллар ёнар, йил…»

 
Йиллар ёнар, йил…
Кунлар оташида ўсди бу кўнгил.
Хушкилаб тунларга ойлар ичирдим,
Туткилаб кунлардан уздим узро гул.
 
 
Тоғлар қулар, тоғ…
Ердан териб олдим хоро дардимни.
Чобук йиллар ўтди хунташна пичоқ,
Тўғраб шамолларга сочди боримни.
 
 
Юрак куяр, юрак…
Очдим, йўл беадоқ, хаёллар тўкин,
Унда бир умрнинг эртаги яшар,
Яшар ҳақиқатга айланган бир кун.
 
 
Роҳлар тугар, ро-оҳ-ҳ…
 

«Ошиқликми улфатинг…»

 
Ошиқликми улфатинг,
Дунёликми кулфатинг,
Лайли кўнгил ишқида,
Ҳайронликми ҳайратинг.
Дилинг ойга боғлиқдир,
Куфри олам торлиқдир.
Субҳи саро сочингда,
Туним, уним зорлиқдир.
Сен дедингки: гул бўлдим,
Манглайингга қул бўлдим.
Мужгонинг тилган дудоқ,
Жаврина тилим суйдим.
Ғамга ёқ, дардимни ёқ,
Заҳмини тортар чироқ.
Чориғимни куйдирди,
Тошга айланган фироқ.
 
 
Ошиқликми улфатинг,
Дунёликми кулфатинг.
 

ОЙГА АФСОНА

(ёхуд тунга айтилган қўшиқ)

 
Ой, Ой…
Тунларга эртаклар тўқийди,
Тунлардан қолади бир яра.
Урён кўнгилларнинг гул-боғларида
Шарқираб чўзилган анҳордир – нола.
…Бу воқеани бутун қишлоқ эшитди,
Бугун тунда…
Бу воқеани шивирлаб сувлар шопирар,
сувлар – сулувлар:
"Бугун тунда чиқиб кетган эмиш
уйдан Ойсара".
Ойсара…
Қумғонда қорайиб қурир ёлғизлик,
Тақдирнинг энг ўйчан қўшиқларини
У сенга қолдирди узгун болалик.
Ер, ой, кун, йиллар айланишида,
Ишққа яқинлашган юраклар куяр,
Куяр ишқнинг муфлис тун бевалари…
Ҳазин қишлоқ бўйлаб оқади шамол,
Жулдур яқоларин йиртади шамол,
Ҳой, қара!..
Ой-са-р-а-а…
 

«Ёбон –…»

 
Ёбон –
Изғиб юрган изғиринлар оч.
Яшинларнинг ўтмас қаноти,
Кесолмаган бирор-бир оғоч.
 
 
Ёбон –
Айғирларнинг ҳўл нигоҳидан,
Оппоқ гуллар келтирган дара.
Зарраланган қумлик сузар жим,
Елкасида толган минг дарра.
 
 
Тап тортмайди пишнаган илон,
Чатишади ой нурларига.
Юрагимнинг дардман ўйларин,
Ташлаб кетар ўраларига…
 

«Севгим…»

 
Севгим,
Муҳаббатим, ишқи таронам,
Гул кўнгил дардини қилдими даъво.
Бедор лаҳзаларни кузатган кунлар,
Қайтдими, бош эгиб унсиз, бенаво.
 
 
Оғир чайқалдими умр дарахти –
Лахта-лахта юрак тўкар зангини.
Тиғсиз фарёдмиди, нурмиди ҳажр,
Кесар ланғиллаган юрак рангини…
 
 
Нурли тус олдими липиллаган ой –
Ойми, лабларида тунга қасида.
Сен ахир етдингми, севгига эмас,
У ночор суяниб йиғлаган тошга…
 

«Келдим балолардан, ўздан, ўзимдан…»

 
Келдим балолардан, ўздан, ўзимдан,
Ҳамон чангиб ётар асрий дузларим.
Дашту далаларда ялангоёқ нур –
Иссиқ қумларига кўчди изларим.
Тунда синиқ кулди хаёлий кеча,
Қалбимда тўлишди кичкина олам.
Уфқлар қон йиғлар ул хотири гунг,
Алвон шамолларда куйган "во алам".
Руҳпарвар насимки куйди димоғим,
Соялар бўялди тун оёғида.
Мен сени изладим –
                                Еру осмон жим,
Даҳрнинг ҳайқирган гул ифорида…
 
 
Ёмғир ювиб кетар тун юлдузларин,
Сардоба кўнглимга тўлгайдир садо.
Ўтмиш насимларда қолгайдир йиғи,
Во дариғ,
            во дариғ,
                                дариғо…
 

«Ҳеч ким йўқ…»

 
Ҳеч ким йўқ,
Ҳеч ким…
Кўз ёшим совурган қалбимда титроқ.
Фақат эшитаман эзгинлик сасин,
Қайдадир ютинар баҳайбат ботқоқ.
Пирпираб сўнади энг сўнгги шам ҳам,
Бодом танасида гуллайди йиғи.
Наҳот унутгансан, наҳотки шундай,
Булутлар харсангдек кўчар пайдар-пай.
Урилиб чақнадим тош сояларга,
Фақат атрофимда оппоқ кўлкалар.
Фақат дарёларга тушар кулишиб,
Гўзаллик сеҳридан маст маликалар.
Ҳеч ким,
Ҳеч ким йўқ.
 

«Ситамлар бердими санаб қароғинг…»

 
Ситамлар бердими санаб қароғинг,
Афсунлаб қўйдими висолни шамол.
Фусунда ой янглиғ тўлишган дилинг:
                      ичардинг – ичардим,
                      куярдинг – куйдим.
 
 
Изғийди кўзингда тўпаланг фироқ,
Тўкилар ёстиққа гуллаган бўса.
Чайқалар меҳрга лиқ тўла дилим:
                      ичардинг – ичардим,
                      севардинг – севдим.
 
 
Кўкрагимни ёрар ўтлиғ гул ҳиди,
Юрагимга чўкар тошдай нафасим.
Учолмай қонига ботиб қолган қуш
                      чинқириб синади
                      осмон – қафасим.
 

РУҲИЙ ЛАҲЗА

 
Шундай яқин,
Қорачиққа тегиб турган нур.
Шаффоф ой…
Шамдек липиллаган лаҳза.
 
 
Ит увлаяпти.
 
 
Борлиқ ва йўқлик орасидаги йиғи,
Чиғаноқда ўчиб қолган чўғ.
Бу ўқдон – ғорлар йилларки жим,
Занглаган тиғлар…
 
 
Ит увлаяпти.
 
 
– Сен мени танимадинг,
Қўрқинчли товуш чиқараётган
Юрак… Юрагим –
Сирли мактублар…
 
 
Ит увлаяпти.
 

«Ҳали – бу гуллардан кўрпалар бўлар…»

 
Ҳали – бу гуллардан кўрпалар бўлар,
   Япроқдан олармиз юракнинг шаклин.
Томирлардан қавиб садоқат – ришта,
 Тўшаймиз кўнгилнинг аёзи қишда.
 
 
Ҳали – юлдузларни қалпоққа териб,
Биз кўмиб қўямиз ҳеч кимса билмас
Дилтупроқнинг туби-тубига –
Ҳатто чумолининг кўзи илғамас.
 
 
Ҳали – қўрқув қашқирларин қувамиз,
Алам гулханларин тўкиб суякка.
Сўнг ёниб бўяймиз яшил изтироб,
Муҳаббат кўйлагин яшил буёққа.
 
 
Бугун, бугун-чи?.. Совуқ ташқари.
 Қўлларингда музлаб қолган
       гул киприклари.
 

«Кетаяпсан…»

 
Кетаяпсан…
Сомон йўлларидай, қадр тунидай,
Карвон куйларидай, зоҳири ойдай.
Сочларинг, бўйларинг ёқар руҳимни,
Шамолдай, камондай, висолдай…
 
 
Кетаяпсан…
Ичилмаган сувим, ойдай дил бўзим,
Дил зорлиқ тиларман ўзимга ўзим.
Инжа баҳорларнинг дилижонида,
Сен эдинг кундузим, сен эдинг кечам.
 
 
Кетаяпсан…
Кетмай айланади бошимда ҳилол,
Атрофимда ҳорғин айланар йўллар.
Юпанч бераётир тундаги соғинч,
Бир гул берар яна кечаги ўйлар.
 
 
Кетаяпсан…
Сочларимга тушган гулдай, хазондай…
 

СЕН

 
Сен беш қўлингдек билар эдинг
бу берк кўчани.
Ёғарди ёмғир!
Оёқларинг судраб келар эди заминни.
Қийналиб гапиролмаган мана бу
эшик…
 
 
Ҳар тун –
ой нурлари чертар эди,
бармоқлари қон.
Ҳар кун қаро шамолда
шовуллайди шу уй.
 

МЕН

 
Мен бу кўчадан қўрқиб ўтардим,
Осмон йиғиларни ютиб келарди.
Сокин дашт йўртарди яшил хаёлда,
Бўғзимда бўзлаган армон бўларди.
Мен… Мен…
 
 
Ҳар кун қаро шамолда
шовуллайди шу ўй.
 

КУЗ МАРСИЯСИ

Момом Тугал Авазниёз қизига

 
Во Ҳасан, во Ҳусан,
Во Ҳусан, во Ҳасан.
Чираниб ёнади ой – гулхан.
Сабр қил, сабр қил, ай, Худо,
Кўзимга тиқилди бу ҳаво.
Армондан ясалган бешиктош,
Қарсиллаб синдирар тунимни.
Ғижирлар о, ажал – ароба,
Ўғирлаб кетди-я улимни.
Тупроғи қорайган кўчалар,
Изингни сўрайдир майсалар.
Во даҳр чархингни навоси,
Ўлмади ўлимнинг боласи.
От суриб елади шамоллар,
Силкиниб йиғлайди чавандоз.
Сув тортса қудуқдан мезонлар,
Келади мунг ютган хазонлар.
Во Ҳасан, во Ҳусан,
Во Ҳусан, во Ҳасан,
Супада гуллади бир суман.
Болам де, болам де Бойтерак11
  Б о й т е р а к – қишлоқ номи. Дил меҳроби


[Закрыть],
Бўғзимга тиқилди бу юрак.
 

«Исо ат-Термизий мақбарасидан чиқиб келар…»

 
Исо ат-Термизий мақбарасидан чиқиб келар
бир мўйсафид чол.
Қўлида ҳасса – тегса тупроқ куяди,
Бошида кулоҳ – дард сингари эски.
Эгнидаги хирқапўшдан ризвон
ҳидлари анқийди – меҳрнинг таъми.
Болам, дейди…
(Юрагим зардобга айланади).
Елкамга қўйиб бер, дейди осмонни,
Сенга ҳам берарман бирор бурда нон!
Қорайиб кетган осмон ситилиб кетаверади
қўлларимда, тишларимда.
Йиғлайвераман…
 
 
Исо ат-Термизий мақбарасидан чиқиб келар
бир мўйсафид чол.
Қалтираган оёғи, чориқ – ғам пўсти,
Елкасини куйдирган яшин – дур – фано,
Ёрилган лабларида ивирсиган тун.
Йўқ саҳро, бор саҳро – интиҳо.
Болам, дейди…
(Кесакдек эзилади юрагим).
Олиб қўй, дейди, елкамдан қабрни,
Сенга ҳам берарман бир сиқим тупроқ!
О, зилдай қабр, белимни букади,
Кукундай эзади устихонимни.
Мен… Мен йиғлайвераман…
 

«…Бир уста бор эди…»

 
…Бир уста бор эди,
Кўкрагига санчилган нурдан
Йўнарди тобут. Шамоллар
Қуббасига зирҳ урган ойдан.
Қайғусифат гул,
Кўзгусифат ой.
Бозгуна хаёлдан узилган кеча,
Ҳур кеча, дур кеча, гул кеча.
Тонгда йиғладию уста
Тепаликка кўмди тобутни.
Қирқ кун қўриқлади,
Энг сўнгги кунда
Ўсиб чиқди тепаликдан
Улкан бир дарахт.
Шохларида ҳилпиради – юрак, тил…
 

ГУЛИ САҲРО

 
Тонгда…
Кезинар руҳингда
Дарвешхаёл йўл,
Ай, гули саҳро.
 
 
Тонгда…
Кўнгил тўзонида
Тўзган қум – дардим
Чертар деразангни –
Ай, гули саҳро.
 
 
Тонгда…
Сочингни тўзғитар
Шаббона гулларнинг
Муаттар атри,
Ай, гули саҳро,
Ай-й…
 
 
Тонгда…
Бир гўзал, бир ғариб,
Тонг келар.
 

АНЖИР ГУЛИ
(1998-1999)

Маънавий сўқир, маънавий жиҳатдан ҳамон боқимандалик (сўқимлик) касалидан фориғ бўлмаган мухлислар учун “озиқа” бўладиган шеърлар ёзишни, афсуски, муаллиф ҳавосини оламаган кўринади. Майли, бағоят масъулиятли йўлни танлаган шоирнинг ўқувчилари ҳам масъул бўлажаги шак-шубҳасиздир. Улар Ватан, Миллат тақдирига масъул ва жавобгардир. Зеро бу тўплам ота-боболаримиз азалазалдан ардоқлаб келган улуғ ҒОЯларнинг бадиий ифодаси, десак муболаға бўлмайди....

Набижон Боқий. 1999 йил

«Анжир гулин тўкканида ой…»

 
Анжир гулин тўкканида ой,
Чуғурлайди қуш тилида сой,
Ошиб сабо, ошиб самолар
Асру ажаб ҳоллар кезинди,
Юрагимдан намлар сизинди.
 
 
Боғлар кезиб ҳарсиллайди куз,
Тун силласин қуритган юлдуз,
Хушон, оний ҳайратлар ичра
Асру ажаб боғлар кўринди,
Кўнглим маним, тоғлар кўринди.
 
 
Ўзни севмас дедим-ку сенсиз,
Йиғлайдурман армондек тилсиз,
Умидимга йўлдош йўлларда
Асру ажаб гуллар кезинди,
Хаёлимдан нурлар сизинди.
 

«Фаришталар қанот қоқмасдан…»

 
Фаришталар қанот қоқмасдан,
Дил буржида уйғонади нур.
Пирпираган лаблар лавҳидан,
Тўкилади субҳи жавоҳир.
 
 
Ужмоҳ қушин тумшуқларида,
Парчаланар ёқут ҳалқалар.
Ой эвинда йиғлайди малак,
Қаён кетди севгим – турналар.
 
 
Кун бесамар –
Тунлар бетоқат,
Қилич тортгай сиришкларимга.
Кўзларимда яхлаган овоз,
Юмалайди киприкларимга.
 
 
Фаришталар қанот қоқмасдан,
Саҳроларни тутгай бир тўзон.
Кетаётир йўллар – ўтмишим –
Армонларим ортилган карвон.
 

«Сени хаёл дедим, кечамда эрдинг…»

 
Сени хаёл дедим, кечамда эрдинг,
Сени само дедим, ёнимда эрдинг,
Сени саҳро дедим, гулимда эрдинг,
Меърож кўкда дедим, кўнглимда дединг.
 
 
Қаддим дуто менинг, юлдуздан қайтдим,
Туним қаро менинг, кундуздан қайтдим,
Кўз ёшдек югурдим, айлана йўллар
Гарчи хато қилдим, ўзимга қайтдим.
 
 
Ўзим маъво дедим, ўзимдан сачраб,
Бу тиғи парронга ўзимни урдим.
Ўзим гуноҳ дедим, ўзим оҳ дедим,
Эврилиб ўзимда ўзингни кўрдим.
 
 
Дилимга дилингни қўйиб ётай дер,
Жонимга жонингни олиб кетай дер.
Тунларни ўтказиб кўкдан улуғвор,
Ёмғирли садолар бериб ўтай дер.
 
 
Сени фараҳ дедим, қайғумда эрдинг,
Сени вафо дедим, жабримда эрдинг,
Сени ризо дедим, қазомда эрдинг,
Меърож кўкда дедим, кўнглимда дединг.
 

«Кечдим маъво, кечдим бир манзил…»

 
Кечдим маъво, кечдим бир манзил,
Олис хаёл, афсоналардек.
Сен асраган ёлғизлик билан
Кечдим маъво, кечдим бир манзил,
Кечганидек йиллар беҳадик.
 
 
Ўйладимми, тонг қанотида
Дилга инди самовий ҳурлар.
Дардим узун, эриди мумдек,
Кўкрагимга санчилган нурлар.
 
 
Кўнгил гулзор – очилиб гулим,
Бўғзимгача келди ол барги.
Қароғимга сингиб кетди жим,
Оппоқ кунлар… Тушларим ранги.
 
 
Кечдим маъво, кечдим бир манзил,
Кечганидек йиллар беҳадик.
Юрагимда қолди садолар
Хуш ҳидларин яширган гулдек.
 

РАНГЛАР

(Нажмиддин Кубро)

I

 
Гардангача етди сув,
Халқумда муштланди дил.
Чирқирар сув кувида,
Офтоб яшил,
Сув яшил.
 
 
Дудоғимга етди сув,
Қароғимга ботди тил,
Қалқиб кетди овозим,
Юлдуз қизил,
Сув қизил.
 
 
Бошимдан ўгрилди сув,
Руҳимга кўчди садо,
Қабоғим йиғирди тош,
Осмон қаро,
Сув қаро.
 

III

 
Дарахтлар, тупроқлар – тун,
шамоллар – тун…
Фақат япроқларга тушган юлдузнинг
сояси қизил
(гўё унутгандек осмон ер билан
сув оралиғини).
 

IV

 
Ёғса мовий ёмғирлар
Тобланади яшил балиқлар сувда,
капалаклар гулда…
(фақат: "Нима бало келса осмондан келар"
деб ўйлар тошбақа).
 

ШАВКАТ РАҲМОН

 
Қисмат чалкаш,
Сўқмоқлар чалкаш,
Ялтирайди йўллар сағрини.
Кўрдим бир қуш
                                   учолмай йиғлар
Қоя, тошга босиб бағрини.
 
 
Сўлим тонгда қаландар каби
Ҳақ деб дунё излаган йўллар.
Қани ўша тиғлардек ўткир,
Юрагимга санчилган кўзлар.
 
 
Сўзламайди тилсиз коинот,
Сўзламайди бу гунг шамоллар.
Хаёлимнинг бужур тошида
Қолиб кетди қанча саволлар.
 
 
Бир сас бермай кетдилар учиб,
Осмонларим – ошиқ қушларим.
Сукунатнинг чўккан қабрида
Тошдек қотди дардкаш ўйларим.
 

«Беназир бу хилқат ароким…»

 
Беназир бу хилқат ароким,
Сайрона ой тикди чодирим.
Гаҳ тўлиб йиғларман равзадил,
Лаболаб этди тун чоғирим.
Жон чекиб кезинди манзилот,
Сабрлар синдилар, алп коса
Тўлғизиб берсалар ичайин,
Дилобар, гулобар, гулкеча…
Қўрқмагил, келурман оташдан,
Бу менинг руҳимнинг туғёни.
Эгнимда гезарган кафанмас,
Йилларим, кунларим тўфони.
Ё кўнгил, ё кунлар шукридир,
Бошимда фақрнинг бўркидир.
Гумонми, гуноҳми қайтмоғим,
Осмоним руҳимнинг кўркидир.
 

ИШҚ

 
Пора жисмим нола кўрди ўртаниб ел,
Хора жоним ёра кўрди титраниб гул.
Ёрасиз ой ҳажри ўтди ҳижратим не
Дегайлар шавқ –
                                     нолаи ишқ,
                                     волаи ишқ.
 
 
Заҳримга юз заҳр қотди ридоли тун,
Қаҳримга юз қаҳр этди қароли тун,
Азоб бирла асир этди яроли тун
Демишлар ҳол –
                                     хонаи дил,
                                     волаи дил.
 
 
Қаро кўзинг ошиғиман қаро кўзим,
Дедим: Келди гулкосада икки мардум,
Ай, йиғладим бу не кундир, бу не гардун,
Дегайлар шавқ –
                                     нолаи ишқ,
                                     волаи ишқ.
 

«Тўлғонар гулбоғда гулқудуқ…»

 
Тўлғонар гулбоғда гулқудуқ,
тубига тушадир қийналиб
қаро чўғ –
қаролик аро гул куйманиб
                                        бир чироқ ёқади –
                                                               ул фироқ…
(ай, банди сафсарлар кетар сочилиб).
 
 
Чамбарак нур ларзон –
дил осмон,
Шуълаи шавқингда чекиб жон.
Ҳар баҳор йиғлайди бу баҳор…
Сен ҳайрон,
Мен ҳайрон…
(иккимиз қолурмиз руҳи саргардон).
 
 
Сув ичдим,
Сув ичдим ой тўла кўзадан,
Юракка боқмади қайрилиб,
                                            Гулбадан.
Иккимиз жим чиқиб кетамиз,
Гар кетсак –
                        шу мовий,
                                            шу нафис кулбадан.
(ай, банди сафсарлар қолар очилиб).
 

«Қайси севинч кундир…»

 
Қайси севинч кундир,
Қайси севмак кун.
Қайси раво шуур,
Қайси навошўр?..
Билмам, вале эҳсон маломат юким,
Қайси маним мақсуд – дўсти қотилим.
 
 
Қайси мақомат бу, жон харж этар тан,
Оташлар баҳрида сузган тахтравон.
Қайси хаёлот бу силкиб самони,
Саррин шуълаларин урчитган ниҳон.
 
 
Билмадим, кечалар захмидан фориғ,
Офтоб нурларида гул очди руҳим.
Дарёлар солланди, раҳмати улуғ,
Дарёлар – Сен сари талпинган йўлим.
 
 
Дилимдан таралди ишқим бўйлари,
Уйғоқ ёғдуларни қучди кўзларим.
Безиё, беҳуш ой илкимга тушди,
Субҳда ўнгланди ойдин тушларим.
 
 
Қайси севинч кундир,
Қайси севмак кун…
 

«Ой лавҳига ёниб битилган хаёл…»

 
Ой лавҳига ёниб битилган хаёл,
Чечаклар домига илинган бир оҳ.
Дилимда йиғлаган осмону фалак,
Сен эдинг руҳим бош урган қиблагоҳ.
 
 
Сен эдинг хазонлар куйидек эзгин,
Бу дарднок ёдимда туғилган садо.
Сен эдинг гуноҳим ичра савобим,
Ё қисмат рўйига тортилган ридо.
 
 
Сен эдинг хокистар юзимдаги ёш,
Фиғондан фароғат излаган насим.
Сен эдинг уфқлар ортида қуёш –
Бир лаҳза кўксимни куйдирган ўлим.
 
 
Сен эдинг бағримга босганим гуллар,
Қонталаш уфқда қолган оқ нола.
Ой – қўшиқ нурида туғилган юрак,
Сен эдинг ранжида – афғони фалак.
 

«Ажал улғайтирар, яшнатар ўлим…»

 
Ажал улғайтирар, яшнатар ўлим,
Тўлиб тўкилади сени суйган бахт.
Мавж уриб кўкарар қуришдан аввал
Хастаҳол дарахт…
 
 
Лаҳза тинар ёмғир – тинар кўз ёшлар,
Лаҳза юрагингга кўмилар маъво.
Лаҳзада чарақлаб кетар шу осмон,
Лаҳзада ботгувси ой – қуёш, инон.
 
 
Гоҳ юлдуз эгилар гул каби нафис,
Очилиб келарсан, очилиб гўзал.
Мен маҳкам босурман дудоғингга лаб,
Сочилиб кетурсан, сочилиб гўзал.
 
 
Ажал улғайтирар, яшнатар ўлим,
Не кун пешонангда ярақлаб кулсам,
Кулсам ой баробар, қуёш баробар
Инонгин – ботгувси бир куни бу ҳам.
 

УСМОН НОСИР
Туркум

I

 
Онажон, тонг эди соғинчим,
Соғинчим ой кулган руҳ эди.
Кутгандим меҳр-ла бир умид,
Дилим чоғ эди.
 
 
Ситамдур бу қоним, дилимга
Боғламиш тун қора қуёшин.
Кўтардим, зирқирар бу елкам –
Ул туҳмат тошин…
 
 
Безовтадир кўксимда тунлар,
Заркор уфқ – қалққан юрагим.
Ниманидир сезгандай йиғлар
Қайғу – гўдагим.
 
 
Гарчи дунё бир қамоқхона,
Деворига сачраган қоним.
Руҳим – қароғ кўтарган кўзёш,
Ботини тилсим.
 
 
Онажон, тонг эди соғинчим,
Ҳаммаси ҳасрати зор эди.
Зор эди, бу кўнгил саҳнида,
Ишқим дор эди.
 

II

СОҒИНЧ

 
Тошлар орасида заиф гиёҳдек,
Нурларга талпиниб кўкарди таним.
Соғинч эркаланиб бир меҳр кутди,
Дилим, дардимизга боқмади ҳеч ким.
 
 
Бунда ва на баҳор ва на қиш кўрдим,
Юрак овозларин эшитдим фақат.
Менсиз юлдузларим порлайвердилар,
Менсиз кунларимни бўйлади қисмат.
 
 
Кичкина ҳаёт бу, айланмас замин.
Майсалар руҳига кўчади кўнглим.
Шохлари букилиб қип-қизил қондек,
Гуллаб ётар менинг бемаврид умрим.
 

III

КЕЧА

 
Тушларимга изладим таъбир…
Мени олиб борар бу қаронғу йўл.
Музлаётган, совуқ тош ҳужраларнинг
Тубсиз уммонига чўкиб борар Гул.
 
 
Тушларимга изладим таъбир…
Бузиб ўтаяпман симтўрларини.
Совуқ тикилади буришган тошлар,
Айтиб ўтаяпман дил сўзларини.
 
 
Тушларимга изладим таъбир…
Тўлиб тошаётир шаффоф бир дарё.
Тимсоҳлар очади баҳайбат оғзин,
Балиқлар беради ғаройиб садо.
 
 
Тушларимга изладим таъбир…
Хаёл улғаяди гуллар баргида.
Фалак, кўзларимга тўкилар сокин
Доғи ҳасратларим тупроқ шаклида.
 
 
Тушларимга изладим таъбир…
Осмоним – руҳимда қолган сукутлар.
Туморим ичида питирлар недир,
Учиб бормоқда-ку нурли битиклар.
 

IV

ҲОЛ

 
Хазон шундай шовуллаганда
Севган эдим бу сағир кузни,
Қучган эдим мен қаро кўзни.
 
 
Хазон шундай шовуллаганда
Оёқяланг, бошяланг юргум,
Юракмиди келарди суйгум.
 
 
Хазон шундай шовуллаганда
Тўлишарди оппоқ наҳорлар,
Гул баргида қолган ифорлар.
 
 
Хазон каби учди хаёлим,
Маҳбуслигим тушди ёдимга
Хазон шундай шовуллаганда.
 
 
Кишан, зулмат,
                                     темир панжара,
Панжаралар ортида девор,
Яна қанча симтўрлари бор.
 

V

ҚУШ

 
Сўзлаб бер!
Нима қамоқхона –
Тош деворми у?
Ва ёки хаёлот,
                    мудҳиш салтанат.
Бу ерда зулмнинг
 тожини кийган,
Бир Шоҳ бор (яланг оёқ).
Бир Чоҳ бор
                     тубида ғамлар яширин
Жонсиз жасадларнинг
                       озод хаёли.
Қалбингга яшириб чизасан тонгни,
Оппоқ тонг – бу бир қуш тимсоли.
 

«Умр, васфинг шуми…»

 
Умр, васфинг шуми,
Аъмолинг шуми?
Орзунг бесарҳаду
Толеинг шуми?
Хазон-ку боғларинг,
Нурсиз тонгларинг,
Нега маъюс бунча
Қаро кўзларинг…
Нега чўкмаяпсан
Оғир тош бўлсанг,
Сувларим юзида
Сузгувчи харсанг.
Ахир ботмади-ку
Менсиз бу шафақ.
Ахир етмади-ку
Тунларга нолам.
Лаҳзаки ором бер
Ўзимга қайтай,
Юракка қайтай,
Хор бўлмай, хор бўлмай!..
 

«Эсимда қолмади бу қўшиқ…»

 
Эсимда қолмади бу қўшиқ,
Эсимдан чиқардим дунёни.
Мен гул деб тошларга йиғладим,
Мен сен деб ўйладим рўёни.
 
 
Паст-баланд осмонда чайқалиб,
Ким ўтди – зириллар қанотим.
Ким ўтди – яшинлар зарбидан,
Букилди бардошим, саботим.
 
 
Йиллар-ки чўзилди бўйимдан,
Армонлар сузилди кўзимдан.
Мен-ку жим ўтардим, мен-ку жим…
Фарёдлар тизилди изимдан.
 
 
Асрорим дард эди, фаромуш,
Эсимдан чиқардим дунёни.
Мен гул деб тошларга йиғладим,
Мен сен деб ўйладим рўёни.
 

«Кўнгил ибтидо…»

 
Кўнгил ибтидо,
Кўнгил интиҳо.
Жон водийсида жон йўқ,
Тошларга, гулларга тўлди юрагим.
 
 
Ойни изладим,
кунларим қорайди,
дардларим узайди.
Тўймадим бахт надур.
 
 
Гулларда висолим,
Гулларда хаёлим,
Тупроққа, сувларга тўлди юрагим…
 

КУЗ

 
Қушчалар инини териб, тергалаб,
гулхан ёқаётган куз –
Дарахтлар фарёдин эшитмас сира.
Оловлар қушларга дўнганин
сезмади ҳеч ким.
 
 
Юрагим, сезмади зим-зиё тунлар,
Бир сиқим чўғ – яшнаган дилнинг
аччиқ ҳидларини туймади улар.
 
 
Ногоҳ кўрдим тунда дилафкор осмон,
ой – олис нуқтадай кичрайганини.
Аммо, билармикан барглар – бу умрим
новдалардай оғир букилганини.
 

«Сен йиғлаяпсанми…»

 
Сен йиғлаяпсанми?
 
 
Маним қиёматим,
Дунё ҳасратим,
Оппоқ тун саҳроси –
Қувғинди фалак.
Нега кўчиб кетмоқдалар
Сўзсиз, садосиз
Сукунатга тобе бу юрак…
 
 
Фусунлар нағмаси,
Оқибат бу кун,
Гумроҳ, гунг кўчалар –
муздек эшикдан,
Бир дуо тегмаган арвоҳдек беун
Мен маҳзун қайтаман…
Мен ночор қайтаман –
меҳрга ташна…
 
 
Кечалар изҳори,
дарднок ошиқлар ёди –
Сен йиғлаяпсанми?..
 

«Ул – ғайб нурдан тетапоя…»

 
Ул – ғайб нурдан тетапоя,
Улғайиб боради кунларим,
Кичрайиб боради осмон –
Дил – эҳром!..
Ундим, ўсдим бесўз, бесутун,
Мендан йироқлашди
бу сўзон гардун.
…Ва охир нур кечиб
Келди руҳимдан
Шайх Ғавсул Аъзам.
Ҳу-у, деди,
Тамомат зуҳд деди,
Сабр ичирди,
Фанолик не дедим,
Жондан кечирди.
Муаззам қасрлар ортимда қолиб,
Риёзат эшигин минг бор очирди.
…Вал охир дил ютиб
Қирқ кун йиғладим,
Қирқ кундир очилмади
менинг бу кўнглим.
Ул – ғайб нурдан тетапоя…
 

СИР

 
Бу дунёки ҳар куйга мафтун,
Ҳар нола – шам, кунларим огоҳ.
Эшитилмас ғариб овозим,
Ковласангиз чуқурроқ бир чоҳ.
 
 
Кунлар ўтиб орзуманд йўлинг,
Ҳажринг аро этсалар хитоб.
Афсун ила топта руҳимни,
Истасанг шу – энг оғир азоб.
 
 
Ай, жафогар, зулмпеша тун,
Ай, жонимда қишлаган ситам.
Ай, қонимдан тирилган гумроҳ,
Ай, кўзимга банди йўл – алам.
 
 
Чорласанг тун, бўйласанг қайғу,
Борлиғимдан кўчар бир макон.
Шунда мени кўрмайсан мангу,
Сен қадар мен,
                                   мен қадар Осмон!