Текст книги "Тожмаҳал"

УМИД ЮЛДУЗИ
Мусиқали драма

Ҳақиқат учун кураш – энг олий кураш! ® ©

ҚАТНАШЧИЛАР:

✓ Юлдуз – қишлоқлик қиз 18 ёш.

✓ Лола – шаҳарлик жувон 30 ёш.

✓ Раъно – қўшмачи 40 ёш. Рўмол ўраган шайтон. Лақаби “Раъно ака”.

✓ Норшер – Сохта бой, қаллоб – 35 ёш.

✓ Лоқайдбек – 20 ёш.

✓ Номусбек – ҳарбийдан қайтган 20 ёшли йигит.

✓ Прокурор катта ёрдамчиси – Сардор 25 ёш.

✓ Собир – Реаблитация ходими – 25 ёш

✓ Ички ишлар ходимлари

ПРОЛОГ

Саҳна ғира-шира ёритилган. Ёқимли куй таралаётган бўлса ҳам икки қиз эҳтиросга тўлиб, синхрон рақс ижро этишади. Буни жазава рақси деса тўғри бўларди. Аламидан ўйнаётган қизларнинг кескин ҳаракатлари қўрқинчли эди: гўё ҳозир уларнинг бирон аъзози узилиб ё синиб қолгудай. Чироқ ўчади.

БИРИНЧИ САҲНА: ТУЗОҚ

Қаватли уй. Омонат безалган хона: уринган диван, алмисоқдан қолган стол, стуллар. Хона ўртасида Раъно туради. Эгнида калта иштон, таранг кофта, ёшига ярашмаган пирпирак юбка. Бўйнига отнинг калласидек телефон осиб олган. Қўлига илинган бўёқни юз-кўзига суртиб, дидсиз макияж қилган. У ҳеч қачон бошидан рўмолини қўймайди. Ичкарида қозонда нимадир куяди, қайнаган сув чойнакдан тошади. Раъно катта кўнгилсизлик бўлгандай бошини сарак-сарак қилиб ичкарига шошади. Нимадир тарақ-туруқ қилади. Раъно нимадир деб ғудранади: у ўзини қарғаяпти-ми ё бировни-ми, билиб бўлмайди. Бироз фурсат ўтиб у ошхонадан чиқиб, қўлидаги тутаётган ликопчани столга қўяди. У ўз қилган овқатига қараб афтини бужмайтиради. У телефонига бетоқат бўлиб қарайди. Сўнг яна ошхонага киради. Ташқаридан эшик зулфинига калит солиб буралади. Бироз ўтиб эшик очилиб остонада Лола кўринади. У баданига ёпиштириб кўйлак кийган. Қорачадан келгани учун унга упа-элик кор қилмайди. Лола қўлидаги енгилтак аёлларга хос ялтироқ сумкачасини бир четга қўяди. У жудаям шошади, қаттиқ хавотирда. Хонани олазарак бўлиб кузатади. Ликопчада нима борлигига диққат билан қарайди. Ичкаридан чиққан Раъно уни кўриб тўхтаб қолади. Лола пилдираб бориб Раънонинг қўлидан човгумни олиб столга қўяди. Сўнг бориб Раънонинг елкасига қўл суриб кўришган бўлади. Раъно пинагини бузмайди. Лола шу ҳаракатларни бажариш баробарида худди автомат каби гапириб кетади.

Лола: Ассасалому алайкум, опажон. Яхшимисиз, опажон? Минг бор узр, кечикдим. Кўрнамаклик қилдим. Сиз менга орзумдаги ишни бердингиз, опажон… Зўр шароит яратиб бердингиз. Мижозларим кўпайди. Жарақ-жарақ пул топдим. Аксига олиб борган жойимда телефон ҳам ишламади. Шу икки кун ҳисобига яна ишлаб бераман. Энди қаёққа борсам, фақат сиз билан бораман.

Раъно: (Учта бармоғини кўрсатади.) Мени алдолмайсан.

Лола: (Раъно гапини тугатмасдан.) Алдаб ўлибманми, опажон. Энди фақат Сиз жўнатган жойга бораман. Фақат сизнинг мижозларингизга хизмат қиламан. Қачон буюртма қилсангиз ҳам. Шукур акамга бекор ишонибман. Мени яна алдаб кетди.

Раъно: Калитни бер.

Лола: кал… ит? Мени қувманг, опажон. Опажон, бошқа борадиган жойим йўқ. Раҳм қилинг. Мана бу совуқ кунлар ўтиб кетсин.

Раъно: Одам бир ишни қилишга ваъда бердими, эркак бўлиши керак. Мен эркак бўлиб туғилганман. Алдаганларга тоқат қилолмайман. Бекорга мени “Раъно ака” демайди.

Лола: Сизга яхши ёрдамчиманку. Бизнесимиз яна олдингидай юриши учун ҳаракат қиламан.

Раъно: Сен мени бу бизнесга тикаётган пулларимни ҳисоблайсанми? Бу уйни сотиб олганимга… участкавойга тўлаган солиқларимга… Сен ишламасанг, пул олаверсанг.

Лола: Еган пулларимни қайтараман.

Раъно: Бу ерда қолишинг учун ҳам шундай қиламиз. Бу ерда яшаш ниятинг бўлса, калитни бер. Бундан буён бу уйдан бир қадам ҳам кўчага чиқмайсан. Нима керак бўлса ўзим олиб келаман. Энди опке.

Раъно қўлини узатиб туради. Лола чўчиган оҳу каби сумкасидан калитни олиб келиб беради.

Раъно: Кечки пайт битта қиз келади. Уни яхши иш бор деб ишонтиришинг керак.

Лола: Хўп бўлади, опажон.

Раъно: Тезроқ бир нима пиширгин. Эрталабдан бери ҳеч нима еганим йўқ.

Лола стол устидаги нарсаларни олиб ичкарига кириб кетади. Раъно кимгадир рақам теради.

Раъно: Қалайсиз, акажон? Узуууун бурнингизни бошқа гулзорларга тиқмайгина юрибсизми? Бурнингизни асранг, ҳали бизга қаааанча керак бўлади. Битта қиз бор. Нақ 18 ёш. Вооооой, тирсиллаган олмача турганда, мени нима қиласиз? Партинг бўпкетганману… мана, ҳамма жойим партинг, мана. (оёғи ва елкасига уриб) Ўзим тайёрлаб бераман, аковси. Келаверинг. Бугундан кеч қолсангиз, кеч қоласиз. Майли, борай, ўша ерда гаплашамиз.

Раъно телефонда гаплашганча чиқиб кетади. Лола чиқиб столга ул-бул қўяди. Эшик тақиллайди. Лола эшикни очади. Ўта жиддий қиёфали Юлдуз кириб келади.

Юлдуз: Ассалому алайкум. Баҳор опа, бормилар?

Лола: А? Ҳа, Б-баҳор опангиз ҳозир келади. Келинг, сингилжоним, ўтириб туринг. Хонани ҳидига аҳамият берманг. Бу табаррук ис. Бугун уйда ис қилувдик. Шунга тутун чиқариб, дегандай… Ўтиринг. Опам чалпакларни мачитга бериб келаман деб чиқдилар.

Юлдуз: (стулга омонат ўтириб) Ростдан опангизми?

Лола: Нима?(тўхтаб жиддий тортади.Сўнг яна ҳазил оҳангида)ўхшамаймизми?

Юлдуз: Мутлақо ўхшамайсизлар. Лекин опам, опам деганингизга ҳайрон бўлдим

Лола: Тўғри ташқи тарафдан ўхшамаймиз. Лекин ички дунёмиз бир хил: ички маданият, виждон, диёнат дегандай. Мана бу сосискалардан олинг. Таъми оғзингизда бир умр қолади. Олинг. Олинг бир марта…

Юлдуз: йўқ. Раҳмат. Бегона жойдан еб-ичиб ўрганмаганман.

Лола энсасини қотиради.

Юлдуз: Баҳор опа билан бозорда кўришганимизда, иш ҳақида уйга борганда гаплашамиз дедилар. Нима иш билан шуғулланадилар ўзи?

Лола: Шаҳарда учта бизнесмен бўлса, биттаси опам. Мана шу уйлари 6-уйлари бўлади. Аёл боши билан шунча ишни қилиб юрибди. Мингта эркак бу ишларни қилолмайди. (Аввал бир қўлининг бармоқларини, кейин иккинчи қўлини ҳам кўрсатади.) 7 та келин кўйлак салонлари бор. Бозордаям токчалари… э-э… точкалари бор.

Юлдуз: Менга мос иш йўқ экан-да. Ҳисоб-китобга, савдо-сотиққа тоқатим йўқ. Кўнглим бўш. Холамнинг дўкончасида бир ой ишлагандим. Шу вақт ичида холамнинг чўнтагини эмас, қарз дафтарчасини тўлдирдим.

Лола: Ўрганиб кетасан. Мен ҳам шаҳарга келганимда ҳеч нимани билмасдим.

Юлдуз: Йўқ. Бунақа ишлар менга тўғри келмайди.

Лола: Ҳозир опамнинг ишонган тоғиман. Қўлимни совуқ сувга урмайман. Ҳар ойда бир марта машинамда айланиб, пул йиғиб келаман.

Юлдуз: Лекин эшитиб юрибмизку… Нечта қизлар алданиб хор-зор бўлди ё умуман изсиз йўқ бўлди. Ҳозир ўз туғишганингга ҳам ишониб бўлмай қолди.

Лола: Лекин опам Художўй… Бемалол ишонсанг бўлади. Рўмол ўраб юришидан билмайсанми?

Юлдуз: Мана шунақа гаплар билан қанча қизларни алдаб жувонмарг қилмаганмисиз?!

Лола бу даҳшатли саволдан ҳайратга тушиб таққа тўхтайди.

Юлдуз: Бу бети қалин, шарттаки қиз экан деб ўйламанг. Кўнглимга нима келса, шуни гапириб ўрганганман. Ҳаёт менга шуни ўргатди. Опангиз манзилини берганда, офисим шу ерда дегандилар. Офисга ўхшамайдику.

Лола: Биз яқинда кўчдик. Марказдаги офисга аренда пулини оширди.

Лоланинг телефони жиринглаб ўчади. Лола типирчилаб қолади.

Лола: Ана, опам келдилар.

Юлдуз: Сиз борадиган кунга офисга Тошкентдан Бизнес партнёрим келади дегандилар.

Лола: Опам келади деган бўлса, келади. Опам мужик… Ўзи эркак бўлиб туғилиши керак эди. Тўқсон тўққиз фоиз эркак характерли, фақат ўша туғилгандаги камчиликни айтмаса…

Тамоман бошқача қиёфада: мисли отинойи бўлиб Раъно кириб келади. У Юлдуз билан қадрдонлардек қучоқлашиб, елкаларини силаб кўришади. Юлдуз ҳайрон.

Раъно: Яхшимисан, қизжоним. Эсон-омонгина юрибсанми? Қийналмасдан топиб келдингми? Опанг билан танишиб олгандирсан.

Юлдуз: Ассалому алайкум.

Раъно: Лола, Шер аканг келяпти. Дарров айтганларимни тайёрла.

Лола: Хўп бўлади.

Елкасига кастюмини ташлаб олган ширакайф Норшер тишини кавлаганча катта-катта қадам билан кириб келади.

Лола: Келинг, Нор ака… (Диван жилдини созлаб) Келинг…

Норшер диванга ястаниб ўтиради. У Лоланинг оёғини босиб, кўзини қисиб қўйгани ҳеч кимнинг эътиборидан четда қолмайди.

Норшер: Э-ўв, тезроқ мақсадга ўтсак… Кетаман. Эрталаб Бухорода соат тўққизу нол, нолда бизнес конференцияда вазирнинг олдида бўлишим керак.

Раъно: Вой, укажоним… келмай туриб кетаман дейсиза? Қизларимнинг қўлидан бир нима еб кетинг.

Раъно Лолага Юлдузни олиб кириб кет маъносида имо қилади.

Лола (Юлдузга): Ўша бизнес партнёр. Менга қарашворинг. Юринг…

Лола ва Юлдуз кириб кетишади.

Раъно: Келишингизни бунча тайсалга солдингиз? Қизлар ҳам бунча ноз қилмасди.

Норшер: Э-ўв, бир жойга бордим. Сиз шу пайтгача бормагансиз, э-ўв!

Раъно: Ер остига эмасми, ишқилиб… Ер устида бормаган жойим қолмаган. Сал пастроқ тушинг, жонидан.

Норшер: Э-ўв, нимани пастроққа туширай?

Раъно: Овозингизни ўчирсангиз, яхши бўларди.

Норшер: Ҳазилни тушунмайдиган бўлиб қопсиз. Бу ҳазилда! Қамоқхона бошлиғи қамалиб қопти. Шуни деб катталар билан йиғилдик. Энди… офатижон қизлар ҳаммаси ўша ерда. Ҳаммасидан зиёфат зўр бўлди. Биринчисига эсимда йўғу… Иккинчисига қўй ёғига ош қазиси билан. Учинчисига калламдай-калламдай келадиган сомса. Кейин грекиский салат…

Раъно: қаерга борсаларинг фақат бир хил овқат ер экансизларда?

Норшер: Э-ўв, буни сизга айтганмидим?

Раъно: Қайси бир куни биринчи сатанг хотинчангизни кўрдим. Қўлида тарвуз кўтариб келаётган экан.

Норшер: Ўша тарвузни қорнига солиб кўтариб юрса бўларди, қисир.

Раъно: Гулдай хотин увола… Мен уни эри бўлганимда, ҳеч қачон қўймасдим. Бечора хор бўпти.

Норшер: Бу кам унга…

Раъно: Бошқа хотин ҳам шуда.

Норшер: Ҳа. Бунисиям қисир чиқди. Паттасини бердим. Э-ўв, яна битта “оғизда қанддай эрийдиганидан” топиб берасизда?

Раъно: Нима, мени хотин заводим борми?

Лола ва унинг ортидан Юлдуз тансиқ егуликлар кўтариб чиқади. Кийимларини ўзгартирган Юлдуз модельер қизга айланганди. У бошқа дунё, либослари бошқа дунё эди. Лола қўл билан Юлдузга қаранглар маъносида имо қилади. Раъно Лола билан маъноли кўз уриштиради.

Раъно: Қани, ўтиринглар. Бисмиллоҳир раҳмони раҳийм. (қўлини дуога очиб) Омин, ўтирган ўрнимиз йўқолмасин. Оллоҳу акбар. Энди, акаси, буни ҳам бирон тузук ишга жойлаб қўясизда? Бу менинг биттаю битта жияним. Исми… (Раъно исми нимайди деб Лолага қарайди. Лола осмонга ишора қилади.) Исмлари Ой…

Норшер: Ой?

Раъно: (Лола йўқ маъносида қўл силкийди.) Йўқ, Юлдузхон бўлади.

Норшер: Э-ўв, айтган жиянингиз шуми? Саломатмилар? Юлдуз бўлса ҳам ойдан чиройли экан. Кўришиб қўяйлик. (Юлдузга қўлини узатиб) Кундузи бундан ҳам чиройли бўлсангиз керака?

Юлдуз: Мен йигитлар билан қўл олиб кўришмайман.

Норшернинг қўли ҳавода қолади. Раъно унинг қўлини олади.

Раъно: Хафа бўлмайсиз, акаси. Сингилжонингиз ҳам ўзингизга ўхшаган қайсар. Ҳали қўлга ўргатилмаган. Ишласа, одамларга аралашса, ўзимиздай бўлиб кетади.

Норшер: Э-ўв, мана шундай принципиал бўлганлар ҳаётда бир нимага эришади. Менга ёқади бунақа қизлар. (Столдаги нарсаларни очкўзлик билан оғзига солиб диванга ўтиради.) Ўзлари қанақа иш хоҳлаяптилар? Э-ўв, банкка жойлаштирамиз-ми. Агар муомаласи яхши бўлса.

Юлдуз: Банкка кириш учун ўқимаганман-да.

Норшер мадад кутиб Раънога қарайди. Раъно гапни илиб кетади.

Раъно: Хавотир олма, буни тўғирлайдиганлар бор.

Норшер: Э-ўв, Тошкентдаги биронта гўзаллик салонимни бериб турай-ми? Бу қизга ишонса бўлади шекилли.

Раъно: Бўлмаса, конфет… конфитерациядан қачон қайтасиз?

Норшер: Нимайди?

Раъно: Биз учаламиз ўша қайтишингизга қараб, Тошкентга борардик-кўрардик. Ўзи нима иш қилади у ерда?

Норшер: Э-ўв, оддий… эрталаб салон эшигини очиб, қизларни регулировка қилиб, менга ҳисобот бериб турса, бўлди.

Раъно: Мен ҳозир терлаб кетдим. Ичимдагиларни алмаштириб чиқай. Сизлар ўтириб туринглар. (Раъно Лолага кетдик деб имо қилади-да, кириб кетади.)

Норшер ейиш билан овора. Лола ҳам Раънога эргашади. Юлдуз ўрнидан турганини кўриб, ортига қайтади.

Лола: (Пичирлаб) Сен ўтириб тур. Меҳмон ёлғиз қолмасин. Мен қозонга қараб чиқаман. (овозини баландлатиб) Ол, Юлдуз. Катта-катта олиб ўтиринглар.

Норшер: Катта-катта оладиган ҳеч нима йўқ экану.

Лола дастурхондан нимадир олиб, Юлдузнинг қўлига тутади-да, чиқиб кетади.

Норшер: (қўлини ишқалаб Юлдузга яқинлашади.) Э-ўв, қуёнча, энди қўлимга тушдингми? Бунча олтинман деб нозланмасанг. Энди жонинг менинг қўлимда… десам… нима қилган бўлардингиз?!

Чўчиб турган Юлдузнинг лабига табассум ёйилади. Хонага нур ёғилгандай бўлади.

Норшер: Э-ўв, кулишни ҳам биларкансизу… Бир танишим Нигорага ўхшаб чиройли куларкансиз. Танишиб қўяйлик. Исмим Рустамшер… (Юлдузнинг ўнг қўлидан ушлаб олиб кўришгандай бўлади.) Бу қўлларни қанча қизлар ушлайман, деб орзу қилади, “қанийди, бир марта ушласам,” деб… Сиз ҳечам уялманг, Юлдузой… Келинг, ўтиринг, яқиндан танишайлик.

Юлдуз диванда Норшердан сал нарига сурилиб ўтиради.

Норшер: Э-ўв, яқиндан танишиш учун яқинроқ ўтиришимиз керакда! (Норшер Юлдузга яқин ўтириб, қўлидан ушлаб олади.) Мен Сиз ҳақингизда кўп нарсани биламан. Демак, қийналганроқ оилада катта бўлган қизсиз. Отангизни топиш-тутиши яхши эмас.

Юлдуз: Отам йўқ.

Норшер: Э-ўв, ана топдим. Рўзғор юмуши онангиз ва ўзингизга қолиб кетган. Қишлоқда топишнинг мазаси бўлмагач, шаҳарга келгансиз. Топдимми?

Юлдуз: Ҳа!

Норшер: Бўянишни унча ёқтирмайсиз. Модага қизиқмайсиз. Калта киймайсиз. Оёғингизга ўттиз етти киясиз. Кўйлагингиз эллик. (Юлдуз унинг гапларини боши билан тасдиқлаб туради) Иштонингиз… майли, иштонингиз йўқ экан… Ички кийимларни айтмаймиз. Бўйингиз биру… олтмиш… Оғирлигингизни… кўтариб кўриб биламизда?

Юлдуз Норшернинг қўйнидан қочиб чиқади. Норшер ҳеч нима бўлмагандай столдаги неъматлардан еб ўтиради. Қўли куйгандай Юлдуз ер остидан унга қарайди. Норшер билан Юлдуз ўртасида севги бошлангандай.

Норшер: Сизни машинамда шаҳар айлантирайми? Тунги сайр-а?

Юлдуз: Кераги йўқ.

Норшер: Бунинг мазасисини билмайсизда… Э-ўв, мен сизни ўзимнинг юлдузим, десам бўлади-ми?

Юлдуз: Бундай дейишга фақат эримнинг ҳаққи бор.

Норшер: А?

Юлдуз: Сиз Лола опага моссиз.

Норшер: Э-ўв, ҳали рашк қиламан, денг… Лола айтиб бергандир-да? Ё боя кўз қисганимни кўрдингизми? Э, ўв, уни қўйинг… у эски… сиз янги муҳаббат…

Тунги халатда Раъно чиқади. У Норшернинг эҳтиросини қитиқлайди.

Раъно: Тил топишиб олдингларми?

Норшер: (Оғзини кўрсатиб) Ҳали бир-биримизнинг тилимизни қидирганимиз йўқ.

Юлдуз ичкарига кириб кетади. Унинг ортидан Норшер эргашади. Раъно унинг ёқасидан тортиб қолади. Норшер майда қадам бўлиб қолади.

Норшер: Биламан, бу гулингизни нархи баланд. Лекин…

Раъно: Тушинггаям кирмасин.

Норшер: Мана, пластик карточкамда тўласам бўладими?

Раъно: Бу пластигингга карам олиб егин. Бор, бўпти. Яна чақирарман.

Норшер: Унинг эри бор эканку?

Раъно: Ростданми?

Норшер: Мени эркалатишга эримнинг ҳаққи бор деди.

Раъно: Ҳаммасини эшитиб ўтирдим. У бўлажак эрим деб айтди, овсар! Бор…

Норшер: (кетатуриб ортига қайтади.) Опажон, қарз бериб туринг. 10-15 минг сўм. Кўчада қоп кетдим.

Раъно: Қарамай тур. (Раъно ортини ўгириб аллақаеридан пул олиб узатади.) Мана… Ўша гап: сен мени танимайсан, сен мени.

Норшер: (масхарабозлик) Кимсиз? Мен кўрмаяпман. Танимайман.

Норшер Раънонинг қўлини ўпиб чиқиб кетади. Юлдуз чиқади.

Раъно (қўлини ишқалаб): Иш битди. Пешонаси ялтираган қиз экансан. (келиб Юлдузнинг пешонасидан ўпиб) Оҳ, бу қоматни… аёлларниям суқи кирадия… Бугундан янги ҳаёт бошлайсан.

Юлдуз: Раҳмат. Сиз мен ўйлагандан ҳам зўр иш топиб бердингиз. Лекин эплолармиканман?

Раъно: Сен бу ишни эплолмайсан. Леки-и-ин иккаламиз эплаймиз, биз уларни боплаймиз. Ҳа-аҳаҳаҳа…

Юлдуз: Бўлмаса, яна келарман. Кеч бўлмасдан автобусга улгуришим керак.

Раъно: Бугунча шу ерда қоласан. Энди битта шартим бор. Тушимда уйимни кўрдим, ҳадеб уйим-уйим деявермайсан.

Юлдуз: Мен бегона жойда ётолмайман.

Раъно: Мен сенинг устингдан шунча ишларни қилсаму… шунча одамларни чақириб… Сен арзимаган гапларни гапириб ўтирасана? Яхши ишласанг, бу уй ўзингники… мана, калити…

Раъно калитни шилдиратади-да яна қўйнига солиб қўяди. У Юлдузни елкасидан қучганча қулоғига нималарнидир пичирлаб ичкарига кириб кетади. Эшик сирли тақиллайди. Белига сочиқ боғлаб олган Лола чиқади.

Лола: Кеч тушмасдан бу эшик тақиллашни бошлайди. Эрталабгача… (эшик қаттиқ тақиллайди.) тинмайди. Мана ҳозир… Вой, белим-эй… Тун бўлиши билан кимдир юрагимни ғижимлаётган бўлади.

Лола эшик томон секин ғойиб бўлади. Сал ўтмай, уни бир йигит кўтариб олганча тезликда кириб келади. Бу йигит Лоқайдбек эди.

Лола: Қўйворинг, қўйворинг.

Лоқайдбек: Нима қиласан, жўрттага ноз қилиб… Кўтаришим ёқади-ку… Кимга ўхшаб? Ҳалиги актёр бору… Тез бошлайлик… кейин эсимга тушади.

Лола: Қўйвор! Опам шу ерда-э!

Лоқайдбек: Нима?

Лоқайдбек ичкари эшикка қарайдида, Лолани ташлаб яна тезликда чиқиб кетади. Лола белини ушлаб қолади. Раъно чиқади.

Раъно: Ким экан?

Лола: А… ҳалиги… ҳали… очмадим. Бошқа тақилламаяпти.

Раъно: Майли, мен кетдим. Ким келса, ўзинг қабул қилиб тур. Мен биттаси билан келаман. Янгини сеҳрлаб тур.

Лола: Ўткиргина қиз экан. Зўрға кўндирдим.

Раъно: Бир-икки кунда ўткирлиги… Кейин кўникади.

Лола: Бозорлиққа пул бермайсизми?

Раъно (ортига қайтиб): Вақтлироқ сўрамапсанда? Ҳозиргина Нор ифлосга 200 минг бервордим. 1-2 кун пул сўрамай тур. Кейин бўлади. Менга паспортингни бер.

Лола: А… ҳозир сумкамни кўрай…

Раъно: Сумкангни текширдим: йўқ экан. Биламан, ўзингда… беравер, қарзингни қутулганингдан кейин қайтараман.

Лола титраб паспортини Раънога беради. Раъно чиқади. Лоқайд киради. У кастюмини ечиб Лоланинг устига бостириб келади. Лола белидаги сочиқни ечиб, ўзини ҳимоя қилган бўлади. Улар хиринглашиб ичкарига кириб кетишади.

Лола: Ҳа, ёқмай ўлсин!

Лоқайдбек: Бу мендан ҳам кўпроқ сенга ёқади.

Чироқ ўчиб-ёнаверади. Эркаклар кириб-чиқаверади. Раъно бир ёши каттароқ эркакни қўлидан олиб, ичкарига бошлайди. У эркак Раънонинг қўлидан чиқиб, хона бир четида тўхтайди. У бошини қашиб (бошидаги дўппини олиб) чуқур хўрсинади. Сўнг ичкарига шаҳд билан кириб кетади. Телефондаги сўзлашувлар авжига чиқади. Чироқ ўчади.

ИККИНЧИ САҲНА: ҚИЗЛАР ҚАМОҚХОНАСИ

Ўша саҳна. Оқ матодан хона ичида хоначалар қилинган. Раъно диванда ўтиради.

Раъно: Пулни олиб чиқ.

Лола: Нима?

Раъно: Бугунги чўтални олиб кел.

Кўз ости кўкарган Лола чиқади. У бир даста пулни Раънога тутқизади.

Раъно: Ҳаммасими?

Лола: Ҳм-м.

Лола эшик тепасига, кресло суянчиғига ташлаб кетилган кийимларни териб олади.

Раъно: Сен энди менга қадрдонсан. Деярли тенгдош… дугона деса ҳам бўлади. Бир нимани сўрай… Охирги пайтлар фақат шуни ўйлаяпман. Бўш қолганингда ким билан дардлашасан?

Лола: Одам бўш қолганда дардлашмайди. Одам дардлашиб кўнглини бўшатади.

Раъно: Э, ўлиб кетсин… нима бўлсаямда… Мен ким билан гаплашаман? Мени таниган эркаклар фақат бир нарсани сўрайди: бир соатнинг нархи қанча? Мени таниган аёллар эса… мени таниш аёлларим… йўқ экан… қолмапти… сендан бошқа… Мен ким билан дардлашаман? Пулларим биланми, Лолажон ё уйларим билан-ми?

Раънонинг қўли қалтираб, пуллар ерга тушади.

Раъно: Бола сотиб оламан. Мениям болам бўлсин. Мендан ҳам из қолишини истайман. Мен ҳам аёлман ахир. Гули боласини… сотармикан?

Лола: Билмадим. Биринчи боласи. Сотмаса керак. Мен ҳам биринчи боламни сотмаганман.

Раъно: Қани у? Чақир…

Лола: Ҳозир ўзи чиқади. Ювиняпти. Кеча охирги куним эди. Кетсам бўладими?

Раъно: Қаерга борасан?

Лола: Рухсат бераман дегандингиз-ку?

Раъно: Бу ердан кетсанг хароб бўласанми деб, ўйлаб қолдим. Отанг оқ қилган бўлса… қариндош-уруғинг кечиб қўйишган… Шу жойда мазза қилиб яшайвер… Еганингни келтириб туришса…

Лола: Гўшт емаганимизга бир ой бўлди.

Раъно: Ўчир. Гўшни ўрнига тухум еяпсанлар захарларингга. (Пулларни санаб) Мижозлар норози бўляпти. Сен уларга кулиб муомала қилмаяпсан экан.

Лола: Кулсам, тўкилган тишларимни кўриб баттар қўрқиб кетишмасин.

Раъно: Унда кулма. Кулмасдан ҳам яшасанг бўлади.

Лола: Ичингдаги қора юзингга ҳам урворибдику, дейдиган одам йўқ. Ўзингни одам ҳисоблаганингга ўлайми?

Раъно: Нима?

Лола: Ҳеч бўлмаса, тишларимни қўйдиргани чиқарман?!

Раъно: Ҳозир дори опкеляпман сенга. Шуям етади.

Лола: Дориларимниям ярмини опкелгансиз. Бу ерда ўзимизча дори-укол қилиб ётибмиз. Бирров дўхтиргаям кўриниш керакми, дейман. Эртага кеч бўлмасин.

Раъно: Ҳеч қаёққа кетмайсан.

Лола: Қочиб кетаман.

Раъно: (Телефонда нимадир Лолага кўрсатади.) Бу ким? Ўзингсан. Танидингми? Кимнинг қучоғида ётганингнинг… Бош ролдасан бу ерда.

Лола: Ифлос… ўчириб ташла…

Раъно: Агар қочсанг, мана шу видеонгни интернетга жойлаштириб шармандангни чиқараман. Ҳамма кўрсин.

Лола: Қачон кетаман?

Раъно: Қарзингни тўлайсан, кейин кетаверасан.

Лола: 4 йилдан бери қарзим тугамас эканда.

Раъно жим тур дегандай имо қилади. Ичкаридан қорни қаппайган Юлдуз чиқиб эшик кесакисига суяниб туради. У қўлидаги сумкани ерга қўяди.

Лола: Бугун Гули кетаверсинми?

Раъно: Янги қизлар келгунча сабр қиласанлар.

Юлдуз: Қачон келади. Бир ойдан бери “келади”.

Раъно (Юлдузга ялт этиб қарайди. Бошдан оёқ разм солади.) Қидиряпман.

Лола: Интернетдан топдимку, беш-олтитасини!

Раъно: Интернетнинг қизлари бўлмайди!!! Қулоқ бўлиши мумкин.

Лола: Бизнинг орқамиздан миллионер бўлиб юрибсиз. Бир кунга ташқарига рухсат беринг.

Раъно: Сен ялангоёқларни қанча боққанман. Авввал ўша қарзларни тўлайсан, кейин кетасан. Пул билан келувдингми остонамга?

Юлдуз: Қани ўша катта-катта ваъдалар?

Раъно (Юлдузга яқинлашиб.) Гулижон, яхшимисан?

Раъно Юлдузнинг юзини силамоқчи бўлади. Лекин Юлдуз унинг қўлини силтаб ташлайди.

Юлдуз: Менинг исмим Юлдуз. Отам не-не умид билан қўйган исмим бор. Ўз исмимни ҳам айтолмасам, ўлганим яхши.

Раъно: Сен исмингни ўзгартирасан. Исминг Гули бўлади. Ҳақиқий исмингни айтиб, уни орқасидан келадиган муаммо керакмас. Муаммоларим шундоқ ҳам етиб ортади.

Раъно Юлдузнинг қўлидан сумкачасини тортиб олади. Сумка ичидаги нарсаларни ҳаммаёққа сочиб, ичидан паспортни олади.

Раъно: Сенинг паспортинг ҳам менда бўлади. Бундан кейин паспортинг ҳам, кўрар кўзинг ҳам мен бўламан.

Юлдуз (Раънога хезланиб боради. Унинг қўлини ўз бўйнига қўяди.): Жонимниям ол. Битта қилмаган ишинг шу қолди. Ҳамма нарсамдан айирдинг. Номусимдан, келажагимдан… ифлос…

Раъно: (Раъно Юлдузни силтаб юборади.) Ҳа, иккаламиз ҳам ифлосмиз. Сен ҳам, мен ҳам. Сенга ўхшаган ифлослар кўпайса, менга ҳам яхши бўлади. Кўпчилик орасида билинмайман. Ҳамма ифлос бўлишини хоҳлайман, тушундингми?

Раъно бирпас ерга қараб ўтиради. Кейин чўкка тушган Юлдузнинг ёнига боради.

Раъно: лекин сенга бошқача муносабатдаман, биласан-ку… Сени тиллага кўмиб қўйибман…

Юлдуз: (Бўйнидаги тилла занжирни, билакузугини юлиб отади.) Менга керак эмас бу ялтироқлар. Мен тинчгина бир кун яшашни хоҳлайман. Ҳеч ким ҳалал бермаса. Тинчгина ўлишни хоҳлайман. Ҳеч ким менга хўжайинлик қилмаса, дейман. (йиғлайди.) Мен шунақа уят ишлар қилиб юрганимдан ўзимдан жирканиб кетяпман, ўзимдан уяляпман. Мана бу ерим оғрияпти. Тугатайлик шу ишни, илтимос Сизлардан! Бу иснод етти пуштимизга ҳам етади. Мана шу уйга ўт қўйворайликда, тугатайлик. Бу гуноҳларимизнинг касри бировларга урмасин.

Раъно: Қизим…

Юлдуз: Мени қизим дема. Сен Она бўлишга нолойиқсан. Бир куни мана шу қилган ишларингга пушаймон бўлмасанг, отимни бошқа қўяман.

Лола: Соғлиги кетяпти. Қорниям катталашиб кетяпти.

Раъно: Сенларга эҳтиётингни қил деганман. Мен қорнига бола жойлаб қўйибманми?

Лола: Аҳволи борган сари оғирлашиб кетяпти.

Раъно: Дўхтир сариқни чақираман. Аборт қилдиради-қутулади. Ўзинг ҳам неча марта қилгансан. Ўргатасан… Ё болани менга берсин. Бошқа йўли йўқ.

Юлдуз: Болам сенга ҳаром. Боламни ўзим катта қиламан. Сен боланинг қадрини қаёқдан ҳам билардинг?!

Раъно (Юлдузнинг жағидан ушлаб туртиб юборади.): Умрингни дўзахга айлантирмасамми?

Юлдуз: Сен худомисан, кимга дўзах, кимга жаннат сайлаб берадиган.

Раъно: Сен сотмасанг, бошқадан бола сотиб оламан. (Юлдузга дўқ уриб) Биласанми, сенинг таржимаи ҳолинг қандай ёзилади. Мана, менинг қўлим билан ёзилади. Фалончихон Тугунчи қизи. Турмушга чиқмаган! Бир нафар фарзанди бор! Шундай унвонни олмоқчимисан?! (Пулларни бағрига босган Раъно эшик сари интилади.) Норга айтаман бугун у-бу нарса ташлаб кетади. Дорингниям олиб келади.

Темир эшик қарсиллаб ёпилади. Қўша қулфлар қулфланади. Юлдуз эшикни муштлаб-муштлаб қайтиб келади.

Юлдуз: (У тез-тез қорин остини ушларди.) Бу жодугардан осонликча қутулолмаймиз, шекилли? Мен ўзимни ўлдираман. Шунда ўлигимни кимдир топиб, уни жазолашади. Бўлмаса, унинг бозори гуллайверади. Биз эса хор бўлиб ўлиб кетамиз. (Юлдуз оппоқ матоларни тортиб ерга улоқтиради. Юқоридан уларнинг устидан пуллар ёғилади. Лола Юлдузнинг сумкасига туртилиб кетади. Сумканинг ичидаги пуллар сочилади.) Туғилмай мен ўлай. Шу азобларни кўриш учун яралдимми? Онам билан қийналиб топган бир бурда нонимиз ширин экан. Ўша кунларимга шукур қилиб яшамадим. Оғир ишга бўйним ён бермади. Енгил ҳаётни изладим. Енгил ҳаётнинг охири войлигини кеч тушундим. (Ҳамма матоларни туширган Юлдуз биттасини бўйнига ўраб бўғади. Лола уни қутқаради.)

Лола: Сен яшашинг керак. Мен учун ҳам яшашинг керак. Мен нима бўлсам, бўлдим! Мен энди тузалмайман. Сенинг ҳаётинг эса ҳали олдинда. Бу ерда бирон касаллик орттирмасдан кетақол.

Лола қорин қисмида кучли оғриқ сезиб букчайиб қолади. Матоларни юзига буркайди. Юлдуз унга кўмакка шайланади. Улар ҳолсизланиб жим қолишади. Нафас етишмагандай ҳансираб қолишади. Улар пуллар устида ётишади.

Лола: Шумиди орзуинг? (пулларни ўйнаб) Охири марта қачон кулгандик, Юлдуз? Туғилган куним қачон, Юлдуз?

Юлдуз: Билмадим…

Лола: Тушлар кўрмай қолганимга анча бўлди. Ухлашга қўрқаман. Ухласам, кимдир мени бўғаётгандек туюлади. Эрим ёш хонимчаларни тилидан қўймасди. Бемаврид рашким униям сочини оқартирди. Аввал доирачилик қиларди, кейин таксичилик қила бошлади. Унга аччиқ қилиб шу ишни бошладим. Бекор эримга қасдма-қасд яшадим. Ҳамма эркаклар атрофимда: мен ҳам кайф қилиб яшаяпман, кўриб қўй, дердим. Энди итнинг кунини кўряпман. Афсус… Ўзим айбдорман. Ўзимни кечиролмайман. Биласан-ми, мен нимани орзу қиламан. Бу аҳмоқона, болаларча орзу. Лекин бундан бошқа орзуим йўқ. Ҳозир озодлик фариштаси учиб келса-ю мени бир кунга озод қилса. БИР КУНГА… Бошқа армоним йўқ эди. Э, Худо бу азобларнинг чегараси борми? (пауза) Кўрдингми? Уни шунча кутдик: ўзгармади. Сен кет, сингилжон. Бу ерда гулдай умринг оёқости бўлади. Сал кечроқ бўлсин. Мана бу арқонни белингдан боғлаб ол.

Лола шаҳд билан матоларни бир-бирига улай бошлайди.

Юлдуз: Бирга кетамиз.

Лола: (Матони Юлдузнинг белига матони ўраб) Йўқ.

Юлдуз: Сиз кетмасангиз, мен ҳам кетмайман. Панжарани Шукур акамга айтиб, уздириб қўйганман. Борақол…

Лола Юлдузни итариб ўнг томондаги хонага чиқаради. Ўзи матонинг учини ушлаб туради. Эшик шарақлаб очилиб Раъно югуриб киради. У Лоланинг қўлига ёпишади. Лола уни силтаб ташлайди. Эшикда пайдо бўлган Норшер анқайиб туради.

Раъно: Бунинг қўлидагини ол, овсар!

Норшер Лоланинг қўлидаги матони тортиб олади. Нариги ёқдан Юлдуз матони тортади шекилли кутилмаган зарбадан Норшер чўккалаб қолади. Кейин бор кучи билан матони тортади.

Юлдуз: (Юлдузнинг додлагани ва ниманидир тапиллагани эшитилади.) вой, ўлдим!

Норшер Юлдузни судраб олиб чиқади. Кейин жаҳл қилиб силтаб-силтаб ташлайди.

Лола: Боласини ўлдирасан, ифлос! Уни тўхтат, қанжиқ! (Лола Раънони урмоқчи бўлиб боради. Лекин ёқасидан ушлаб силтайди.) Опа, шу қизни жўнатворинг. Майли, мен бир умр шу ерда қолай. Бир марта инсоф қил… инг… (Оёғига йиқилиб йиғлайди.) Шу қиз кетсин. Жавоб бераман дегандингку!

Раъно: (Тош қотиб туради.) Мен ҳам сенинг ёшингда мана шундай ялинибсўраганман. Лекин ҳеч ким додимни эшитмаган. Ана ўша кунларим учун мен ўчимни олишим керак. Сен ҳам шу ерда қоласан. Иккинчи марта қочишга уриняпти, бу ифлослар. Ур!

Раъно тиззалаб турган Лолани тепиб юборади. Лола юзи билан ерга йиқилади. Норшер қайишини ечиб, уларни савалайди. Завқланган Раъно йигитнинг устидан пул сочади. Хиринглаб йиқилиб тушгунча рақсга тушади. Норшер ҳар бир купюрани эринмасдан ердан олади. Эшик тақиллайди. Ҳамма тўхтаб қолади.

Овоз: очинглар. Биламиз ичкаридасизлар. Бўлмаса, эшикни бузамиз.

Норшер: (У ёқ-бу ёққа пилдираб қолади.) Э-ўв, ички ишлар ходимлари! Мени бекитинглар. Мен бу ерда йўқман.

Раъно: Э, овсар, ёнғоқмидинг сени бекитсам. Мана, кел, эгатим остига кирақол. (Раъно ўзи томон эмаклаб келаётган Норшернинг бошига уради.) Бор, ойнадан тушиб кет.

Норшер зумда кўздан ғойиб бўлади. Раъно эшикни очади. Лола ва Юлдуз хонани наридан-бери йиғиштириб ичкарига кириб кетади. Икки формали ходим киради.

Раъно: келинглар, хизмат?

Ходим1: Уйнинг эгаси сизми?

Раъно: Ҳа. Нимайди?

Ходим2: Устингиздан шикоят тушган.

Раъно: Кимдан?

Ходим1: Ошкор қилинмайди.

Раъно: Биламан, ким ёзганлигини. Мени кўролмайди. Машина олдим. Янги уй олдим. Ўзи шунақа бу дунё. Кимдир бойиса, кўролмайди, устидан ёза-ёз бошланади. Ўзларинг ҳам эркаксизлар, буни яхши тушунасизлар. Менга айтинглар. Мен ҳам эркакнинг ишини қиладиган одамман.

Ходим1: Эркак қилган ишни қилолмайсиз!

Ходим2: Сиз эркакнинг ишини қилсангиз, биз нима қилиб юрибмиз?

Раъно: Биринчи эрим ҳам ўшанақа эди. Қанча пул топсам кўролмасди.

Ходим1: Нечта эрингиз бор эди?

Ходим2: Саноғи йўқ бўлса керак. Қанча пул топиш муҳиммас, қандай пул топиш муҳим!

Раъно: Ҳаммаси қонуний, сержант…

Ходим1: Мен лейтенантман.

Раъно: Нима фарқи бор?

Ходим1: Уйингизда зўравонлик билан қизларни ушлаб ўтирганингизни ёзишган. Кечқурун қизларнинг дод-фарёдлари қўшниларга тинчлик бермаяпти экан.

Раъно: Бўлмаган гап. Туҳмат.

Ходим2: Сиздан ташқари уйда ким бор яна?

Раъно: Жиянларим… Ҳозир ухлашяпти. Узоқ йўлдан келишган. Уйғонса ўзим Сизларни чақираман.

Ходим1: Бу ерда пойлоқчилик қилишга топшириқ олганмиз.

Раъно: Бошлиғингиз билан гаплашиб ҳаммасини тўғирлаймиз.

Раъно: Супурги қаерда эди? Остонани супурворай… Бу уйга милиция қадам босса, ҳаром бўлади, қирқ кун худойи қиламан.

Ходимлар унга ўқрайиб қарашади-да, ташқарига чиқишади. Раъно диванда ўтириб қолади. Телефони жиринглайди. Раъно истамай қўнғироқни қабул қилади. Норшернинг овози эшитилади.

Норшернинг овози: Эшикни ҳеч кимга очманг. Битта бола қўлида пичоқ кўтариб юрибди. Уйингиз атрофида юрган милицияларни кўриб ортига қайтди, шекилли. Менга Сизни топиб бер, деди. Биласизку, мен Сизга содиқман, билмайман, дедим.

Раъно: Нимага мени излайди?

Норшернинг овози: Исмини билмайман. Уни ўлдираман дейди…

Раъно: Нимага, овсар, нимага?

Норшернинг овози: СПИД бўп қопти.

Раъно: Нима? ОИТС дейсанми? Нималар деяпсан? Телефонда валдирайверма ҳамма гапни. Ким? Қандай билибди? Қачон?

Норшернинг овози: Уйланиш учун тиббий кўрикдан ўтиларкану… ўша ерда анализ ижобий… плюс чиқди дейди. Бойнинг қизига уйланмоқчи экан. Зўрға бошини айлантириб, эришган экан. Уйланолмасам, кўрасан, деб қайраб юрибди… тишини…

Раъно: Шу етмай турганди. Касалликни шу ердан орттиргани аниқми?

Норшернинг овози: Бошқа жойга умуман бормаганман деяпти.

Раъно: Ким ўзи у бола?

Норшернинг овози: Тез-тез офисингизга келиб турарди. Сариқ сочли… сал гарангроқ… бефаросат… хотинсифатроқ…

Раъно: Танийман уни. Қизнинг қучоғида ётиш осон эди-да унга? Мен йўқлигимда келарди. Қизнинг бағрини пул билан тўлдирмаган эркак-эркак-ми? Энди ҳаммасини бир қилиб тўлайди, ажаб бўпти. Қайси биридан юқтирибди вирусни?